قاضى احمد بن محمد غفارى كاشانى

4

تاريخ نگارستان ( فارسى )

و قضايا كه فى الجمله غرابتى داشته باشد ملتزم است و اكثر آن وقايع منسوب بسلاطين ايام و معرفت ايشانرا دخلى تمام و ايضاح مرام بوسيلهء تذكار طبقات سلاطين زمان و تسلط هريك مختصرا از مساعدت وقت مترقب است اما اظهار كيفيت ظهور سلطنت هر خاندان و موجبات زوال و برافتادن دولت آن دودمان ، با آنكه دخلى تمام بر انتظام كلام و توضيح مقام داشت سررشتهء مقصود را از دست ميبرد و صرفهء مأمول از صفحهء مسئول مىسترد بالضروره صرف عنان توسن بيان از آن وادى نموده مناسب چنان ديد كه اندكى از آن حالت را بيافزايد فوائدى كه به قدر مناسبتى بروش سخن داشته باشد در حواشى اين نامه مرقوم گرداند از آن جمله هر حاشيه‌اى كه بواسطهء ارتباط كلام در سلك تحرير منتظم ميگردد و آن را رابطه دانند و آنچه بنابر ازدياد و آگهى و رفع اشتباه سمت تقرير مىيابد بالجمله چون تتميم اين حالات و توجيه اين مقالات بالحاق رابطه و التصاق ضابطه منوط و مربوط است از اين‌روى اشارتى به نوشتن آن سطور و اظهار اهتمامى بتحرير آن مزبور واقع شد . سرآغاز پوشيده نماند كه هر نهال غرائب ثمر و هر درخت بدايع اثر كه بر جويبار تازهء اين بستان سركشيده آبش از سرچشمه‌سار اخبار فن تاريخ و اخبار است نه آنكه اين بيمقدار چون افسانه‌گويان بيمزهء قصه‌خوانان قصهء حمزه حكايتى چند غريب كه اصلا از مايهء صدق و آيهء صفا نصيبى ندارد در رشتهء تنظيم و تحرير كشيده بلكه آنچه مستور است از كتب معتبرهء اين فن چون تاريخ طبرى تأليف محمد بن جرير ترجمهء ابو على محمد بلعمى وزير آل سامان و تاريخ فتوح تصنيف احمد بن اعثم كوفى ترجمهء محمد بن احمد مستوفى و تاريخ مروج الذهب مسعودى و تاريخ منتظم تصنيف عبد الرحمان مشهور به ابن جوزى و تاريخ آل عباس و ترجمهء تاريخ يمينى ابى شرف گلپايگانى و كشف الغمه تأليف على بن عيسى اربلى و جامع الحكايات تصنيف نور الدين محمد عوفى و تاريخ مرآت الجنان عبد الله اليافعى اليمنى و جامع التواريخ خواجه رشيد الدين وزير و تاريخ گزيده و نزهت القلوب خواجه حمد الله مستوفى قزوينى و وصاياى خواجه نظام الملك و تاريخ قاضى قوام الملك ابرقوئى و فردوس التواريخ مولانا خسرو ابرقوئى و طبقات ناصرى تصنيف منهاج بن سراج جرجانى و تاريخ وصاف عبد الله بن فضل الله شيرازى و تاريخ فخر الدين داود بناكتى و مجمع النوادر احمد عروضى سمرقندى و تاريخ ظفر نامه و مقدمهء شرف الدين على يزدى و تاريخ جهانگشاى خواجه عطاء الملك جوينى و مجموعه اخبار تأليف رومى و فتوحات ميرانشاهى تأليف سعد الدين كرمانى و مسالك المما - لك